Inleiding I Tjing
Wat is I Tjing?
De I Tjing is een chinees orakelboek dat duizenden jaren geleden is geschreven door
zeer wijze mensen. Het woord 'I Tjing' betekent letterlijk Het Boek der Veranderingen. Het
leven is nooit steeds hetzelfde, voortdurend zijn er veranderingen. Dit is de natuurlijke
loop van het Universum. Voor elke situatie in het Universum is in de I Tjing een beeld
opgenomen dat de kern van de situatie bevat. Dit beeld bestaat uit een symbool met
bijbehorende tekst. Op deze manier kan het boek als een wijsheidsboek gebruikt
worden, maar ook als een orakel. De I Tjing bestaat uit 64 hoofdstukken, waarbij
ieder hoofdstuk kan worden gezien als een vervolg op het vorige hoofdstuk. Op deze
manier vormt de I Tjing een levenscyclus: een eindeloze put van wijsheden, gebasseerd
op de voortgang van het Universum, waarbij yin en yang voortdurend in elkaar overgaan.
Hexagram
Ieder hoofdstuk draait om een teken dat opgebouwd is uit zes hele of gebroken lijnen;
dit wordt ook wel een hexagram genoemd. In onderstaande figuur is een voorbeeld
gegeven van een hexgram zoals dit voorkomt in de I Tjing:
Elk hexagram heeft zijn eigen naam en betekenis. Dit hexagram heet SIAO KWO ofwel De
Overdaad in het Kleine. Ieder hexagram is opgebouwd uit 2 soorten lijnen,
namelijk hele en gebroken lijnen. In totaal zijn er 64 mogelijke combinaties
van hele en gebroken lijnen. Iedere combinatie komt overeen met een hoofdstuk uit
de I Tjing. Bij elk hexagram is door de eeuwen heen een stukje tekst geschreven dat Het
Oordeel genoemd wordt. Hierin wordt op een symbolische manier een advies gegeven
wat bij de situatie hoort die het hexagram aangeeft. Verder wordt er ook een voorbeeldsituatie
of -handeling gegeven die bij het hexagram past, Het Beeld genaamd.
Yin en Yang
De principes van Yin en Yang spelen een belangrijke rol in het hexagram.
De hele lijnen staan voor Yang en de gebroken lijnen staan voor Yin. Aan de hand van
de 64 hexagrammen probeert de I Tjing duidelijk te maken dat alles in het Universum
een wisselwerking tussen Yin en Yang is. Yin-Yang staat voor beweging-rust, actie-reactie,
dag-nacht, etc. Samen vormen Yin en Yang één geheel, waarbij de een niet zonder de
ander kan bestaan. Als de duisternis niet gedefineerd is, heeft het licht geen betekenis,
en visa versa. Daarom kan gedefineerd worden dat een gedeelte van Yin gebasseerd is
op Yang, en visa versa. Daarom zal hoe duister het ook zal zijn, de duisternis altijd
een stukje betekenis van het licht bevatten, en visa versa. In de onderstaande afbeelding,
die iedereen wel eens heeft gezien, wordt dit duidelijk:
Als Yang in beweging is, is Yin de achtergrond waartegen de beweging zichtbaar is.
Yin en Yang worden ook wel vergeleken met Schepping en Vernietiging.
Het is belangrijk om te streven naar een goede balans tussen Yin en Yang.
Trigrammen
De betekenis van de hexagrammen zijn niet willekeurig bepaald. De betekenis van het
hexagram is gebasseerd op de structuur van het hexagram, dat weer bepaald wordt door
de verhouding van Yin en Yang lijnen. Een hexgram bevat namelijk meer dan 6 willkeurige
hele en/of gebroken lijnen, waarbij de verschillende lijnen samen meer vormen dan
het geheel (ofwel 1+1 is meer dan 2). Er zijn meedere elementen in het hexagram te
vinden die het hexagram betekenis geven. De verschillende betekenissen die in de hexagrammen
te vinden zijn, zijn een terugslag van het dagelijkse leven. De belangrijkste
elementen die te vinden zijn in een hexagram zijn de twee trigrammen. Deze worden
verkregen door het hexagram, in het midden, horizontaal in tweeën te spliten. Zo bevat
bovenstaand hexagram de volgende trigrammen:
De Donder
De Berg
Een trigram bestaat uit drie lijnen. In totaal zijn er 8 verschillende trigrammen
mogelijk, gevormd door drie lijnen bestaande uit Yin of Yang. Elk trigram heeft weer
zijn eigen naam en betekenis. In bovenstaand voorbeeld is het bovenste trigram TJSEN, ofwel De
Donder en het onderste trigram Ken, ofwel De Berg. De betekenis
van een trigram heeft ook te maken met de positie van het trigram: boven of onder.
De onderkant komt overeen met de binnenkant (de eigen Zelf) en de bovenkant
komt overeen met de buitenkant (de omgeving).
Naast de trigrammen zijn er ook nog Kerntrigrammen te vinden in het hexagram.
Het bovenste kerntrigram wordt gevormd door de lijnen 5, 4 en 3 en het onderste kerntrigram
wordt gevormd door de lijnen 4, 3 en 2. (Let op: Lijn 1 is de onderste lijn van het
hexagram en lijn 6 de bovenste). Deze hebben ook elk hun eigen betekenis, ook weer
afhankelijk van de positie. Het onderste kerntrigram geeft het diepe onbewuste weer
wat niet naar buiten wil komen en het bovenste kerntrigram komt overeen met
het diepe onbewuste wat wel naar buiten wil komen. Deze onbewuste handelingen
zijn erg belangrijk, omdat ze vaak de drijfveer van onze handelingen zijn. De namen
van de kerntrigrammen zijn hetzelfde als die van de trigrammen; het blijven immers
dezelfde acht combinaties van drie lijnen.
Herkomst van de I Tjing
De I Tjing vindt zijn oorsprong in uit het oude China. Er zijn maar weinig geschiften
met een even langdurige en eerbiedwarige geschiedenis als de I Tjing. De ontdekking
van de acht basistrigrammen, ook wel 'oertekens' genoemd worden toegeschreven aan
de legendarische wijsheer Fu Shi. Naar schatting zijn de trigrammen ergens tussen
de 25.000 en 5000 jaar geleden ontstaan. Al ruim 1000 jaar voor Christus waren de
trigrammen in gebruik. Omstreeks 1150 v Chr. werd koning Wen gevangen genomen door
een afgunstige keizer. Tijdens zijn 11 jaar durende ballingschap schreef hij een uitgebreide
versie van de I Tjing. Hij deed dit door de acht oertekens met elkaar te combineren,
tot 64 beelden van zes lijnen: de hexagrammen. Filosofisch was deze I Tjing goed onderbouwd.
De hexagrammen werden ieder van commentaar voorzien. De commentaren worden ook wel de
Oordelen genoemd. Daarnaast werden de logica en de mystieke filosofie achter
de trigrammen beschreven. De zoon van Koning Wen, Tan, hertog van Tsjow, voegde er
later nog commentaren aan toe. Echter, K'oeng Foe-tse (Confucius) heeft gedurende
de vijfde eeuw ervoor gezorgd dat de gedachten van de I Tjing toegankelijk werden.
Taoïsme
De I Tjing is nauw verbonden met het religieuze Taoïsme. Het Taoïsme beschouwt Tao
als de oergrond van de wereld, en heeft zijn grondbewinselen gebasseerd op de elkaar
aanvullende tegenstellingen Yin en Yang. De onophoudelijke verandering van Vernietiging
en Schepping is de fundamentele regel waaran het Taoïsme is gebasseerd. De enige zekerheid
die vertegenwoordigd is, is verandering. De I Tjing heeft de eeuwendurende
verandering als grondslag. Deze verandering wordt gesymboliseerd door de 64 hexagrammen.
Elke hexagram sluit aan op de vorige of volgende, waardoor ze als een veranderlijke beweging worden
beschouwd. In het verloop van de hexagrammen gaat Yin over in Yang of omgekeerd. Zo
verandert het hexagram stap voor stap in een volstrekt andere staat; net als het Universum.
Zo wordt een vanuit de 'Kiem' opbouwende kracht, opgebouwd tot een climax, gevolgd
door een onvermijdelijke vernietiging, die weer wordt opgevolgd door de schepping.
Dit is de voortudrende overgang van Yin en Yang, die door de hexagrammen wordt weergegeven.
|